Pretérito Perfecto · Indefinido · Imperfecto — kiedy którego użyć
Los tres tiempos del pasado + diagrama clave + variación dialectal
canté, comí, viví
fui, estuve, tuve
Ayer, el lunes, en 2010, hace 3 años...
he cantado, has comido
ha ido, hemos visto
Hoy, esta semana, ya, aún no, siempre...
cantaba, comía
era, estaba, tenía
Siempre, antes, de niño, mientras, normalmente...
| INDEFINIDO | PERFECTO | IMPERFECTO | |
|---|---|---|---|
| Función | Acción terminada en pasado completo | Acción con resultado en el presente | Descripción, hábito, fondo |
| Pregunta | ¿Qué pasó? | ¿Qué ha pasado? | ¿Cómo era? ¿Qué hacía? |
| Marcador típico | ayer, el año pasado | hoy, ya, todavía no | siempre, antes, mientras |
Formación: he / has / ha / hemos / habéis / han + participio
hablar → habl-ado | comer → com-ido | vivir → viv-ido
Irregulares: hecho, dicho, visto, puesto, abierto, escrito, vuelto, roto, muerto
Usos del pretérito perfecto:
Acción terminada y puntual en período no terminado:
Hoy he desayunado un café con leche. | Esta semana he trabajado mucho.
PLCzynność ukończona w okresie, który trwa (dziś, ten tydzień, ten rok)
Sucesión de acciones en período no terminado:
Esta mañana me he duchado, me he vestido y he salido de casa.
PLSekwencja czynności w nieskończonym przedziale
Experiencia de vida (sin tiempo concreto):
¿Has estado alguna vez en Japón? | Nunca he probado el sushi.
PLDoświadczenie — czy kiedykolwiek... (bez dokładnej daty)
Pasado reciente con ya / todavía no / aún no:
He llegado hace cinco minutos. | Todavía no he terminado el informe.
PLNiedawna przeszłość z już/jeszcze nie
Marcadores del perfecto: hoy, esta semana/mañana, este mes/año, ya, todavía no, aún no, alguna vez, nunca, siempre, últimamente, recientemente, hace un momento.
Acción puntual terminada en tiempo completo:
Ayer desayuné un café con leche.
PLCzynność jednorazowa w skończonym przedziale
Sucesión de acciones en el pasado:
Ayer me duché, me vestí y salí de casa.
PLSekwencja czynności w przeszłości (skończony dzień/okres)
Duración total de una acción en período terminado:
La semana pasada estudié seis horas. (la semana ya terminó)
PLCałkowity czas trwania w skończonym okresie
Inicio o fin de un estado: De repente empezó a llover. / Dejó de fumar.
PLPoczątek lub koniec stanu
Marcadores del indefinido: ayer, anteayer, el lunes, la semana pasada, el año pasado, hace + tiempo, en + año, de repente, entonces, por fin, aquel día.
La elección entre los dos depende de si el período de tiempo ya ha terminado o no.
| INDEFINIDO — período terminado | PERFECTO — período no terminado |
|---|---|
| Ayer estudié seis horas. (ayer ya pasó) | Esta semana he estudiado seis horas. (semana sigue) |
| El lunes me llamó. | Hoy me ha llamado. |
| En 2019 viví en París. | Este año he vivido en París. |
🌎 Variación dialectal — importante:
España: se usa mucho el perfecto — “Esta mañana he desayunado.”
Latinoamérica: se prefiere el indefinido — “Esta mañana desayuné.”
Ambas formas son correctas; la elección depende del país.
Acción no terminada / en curso cuando ocurrió otra:
Ana veía la tele cuando él llamó.
PLCzynność trwająca (IMP) przerwana przez inną (INDEF)
Circunstancias y escenario de fondo:
Hacía frío cuando salí de casa. La ciudad estaba silenciosa.
PLTło, okoliczności, sceneria historii
Descripción en el pasado:
Cuando tenía seis años, era rubio.
PLJak ktoś wyglądał, jaki był, jaki był wiek
Acciones habituales o repetidas:
Antes iba a la playa todos los días en verano.
PLNawyki i rutyna w przeszłości (jak "used to" po angielsku)
Marcadores del imperfecto: siempre, nunca, normalmente, a veces, todos los días, antes, de niño/joven, en aquella época, mientras, cuando + imperfecto.
| Verbo | IMPERFECTO — estado | INDEFINIDO — acción |
|---|---|---|
| SABER | sabía = wiedzieć (stan) | supe = dowiedzieć się (moment) |
| CONOCER | conocía = znać (stan) | conocí = poznać pierwszy raz |
| QUERER | quería = chcieć (stan) | quise = chcieć i spróbować |
| PODER | podía = móc (stan) | pude = udało się / no pude = nie udało |
| TENER | tenía = mieć (posiadanie) | tuve = dostać, przeżyć (akcja) |
PERFECTO = antes de ahora (hoy, esta semana) | INDEFINIDO = eventos que avanzan la historia | IMPERFECTO = escenario, descripción, fondo
Era [IMP] una tarde de otoño. El cielo estaba [IMP] nublado y hacía [IMP] frío.
De repente sonó [INDEF] el teléfono. Era [IMP] mi hermano.
Salí [INDEF] corriendo y tomé [INDEF] el primer autobús.
¿Has visto [PERF] a mi hermano hoy? No, hoy no he hablado [PERF] con él.
PLIMP = tło | INDEF = akcje w przeszłości | PERF = dziś/ten tydzień
40 ćwiczeń — perfecto, indefinido e imperfecto
Selecciona el tiempo verbal correcto. / Wybierz poprawną formę.
Escribe la forma correcta del verbo. / Wpisz poprawną formę czasownika.
Kompletna karta gramatyczna z tabelami i przykładami. Do pobrania i druku.
⬇ Pobierz gramatykę (PDF)Zeszyt ćwiczeń z kluczem odpowiedzi.
⬇ Pobierz ćwiczenia (PDF)